انسان شناسی روستائی
بررسی وضعیت موجود روستا
اهداف
فهرست مطالب به تفکیک سه بخش
فهرست منابع
مردم نگاری - نقد کتاب روش رهایی بخش
کتاب روش های بخش مطالعات زنان و پژوهش اجتماعی، نوشته خانم مارجوری ال دوالت، که توسط آقای هوشنگ نایبی در سال 1385 ترجمه شده و از انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است.
عنوان انگلیسی کتاب عبارت است:
Liberating Method: Feminism and social Research
این کتاب در سال 1999 نوشته شده است .با گوشه چشمی به عنوان انگلیس آن در می یابیم که کتاب پیرامون روش های فمنیستی است.
تجربیات محقق در نوشته های تحقیقاتی
هرگاه کتاب تحقیق جالبی بدستم میرسید، بیصبرانه در فهرست مطالب آن بدنبال معرفی روش تحقیق آن می گشتم، که چگونه و از چه طریق و چه راههایی این تحقیق انجام شده است. ولی کمتر کتابی به طور دقیق تمامی مراحل تحقیق را شرح داده بود. اغلب تحقیقات مکتوب فاقد مبحث روششناسی دقیق و نیز تجربیات میدانی محققین بود. در این گونه کتابها هیچ اشاره ای به فرایند تحقیق میدانی نشده بود. من می خواستم بدانم که چگونه و از کجا و با چه شرایطی این تحقیق انجام شده است ، در حالیکه در این کتابها نتایج نهایی تحقیق مطرح می شد. در بخشی از این گزارشات تحقیقی هم که مبحث روش تحقیق داشتند، تنها به برخی از روش های تحقیق به گونه ای نظری و کلی ( نه عملی و راهگشا) اشاره شده بود و در هیچ موردی فرایند تحقیق میدانی محقیق، که جنبه آموزشی دارد، و بنظرم بسیار مهم و آموزنده است ، توضیحی وجود نداشت. این بود که تمام کتاب را با اشتیاق میخواندم، بلکه از درون آن بتوانم به روش کار محقق و تجربیات محقق دست یابم و اصلا خود محقق را کشف کنم ، ولی بیهوده بود، نه اثری از تجربیات محقق و نه آثاری از خود محقق پیدا می شد.
گیاهان دارویی- خوراکی در منطقه گرمسار - مطالعه موردی روستای کهنآباد
چکیده
در این مقاله به مطالعه و بررسی هایی که بر روی گیاهان دارویی- خوراکی در یکی از روستا های منطقه گرمسار انجام داده ایم ، می پردازیم .
این مطالعه به بررسی و شناخت نشانههای فرهنگی گیاهان درمانی- خوراکی، خودرو در منطقه گرمسار متمرکز است. در این پژوهش به روشهای سنتی موارد استفاده از این گیاهان دست یافته ایم.
این پژوهش با استفاده از چندین روش به انجام گرفته است ، از جمله روش های : مشاهده ، مشاهده همراه با مشارکت ، مصاحبه و روش ارزیابی مشارکتی روستائی (P.R.A.) . پس از جمع آوری اولیه و تشکیل اولین هرباریوم با مراجعه به تعدادی از اطلاع رسان های کلیدی ، اطلاعات مربوط به گیاهان را در پرسشنامه ها پر کردیم.
در این روش مصاحبهها به صورت مصاحبههای گروهی، انجام شده، که در هر یک از مصاحبههای گروهی تعداد اطلاعرسانها بین 5 تا 8 نفر از زنان و مردان میان سال و کهنسال روستا انتخاب شدهاند. این مصاحبهها در چند منطقه از روستا انجام گرفته.
بدین ترتیب با مصاحبههای گروهی اطلاعات وسیعی در مورد گیاهان دارویی- خوراکی جمعآوری شد. در این تحقیق ما به فاکتورهای وسیعی از گیاهان منطقه دسترسی یافتیم، که شامل موارد زیر میباشد: قابل دسترس بودن گیاه، قسمتهای مورد استفاده گیاه، میزان مصرف، نحوه مصرف، دامنه نسبی مصرفکنندگان.
واژههای کلیدی : مردمشناسی، گیاه شناسی قومی ، گیاهاندارویی، گیاهان خوراکی، کهنآباد، گرمسار.
زنان درمانگر بومی در منطقه ترکمن صحرا
پژوهش حاضر کوششی جهت شناخت زنان درمانگر در منطقه ترکمن صحرا می باشد. این پژوهش باتکیه بر نگاه مردمشناسی صورت گرفته است که اقامت در محل ، مشاهده و نیز مصاحبه را طلب می کند.در این پژوهش به سه مورد از زنان درمانگر که در قسمت جنوب غربی این منطقه سکونت دارنداشاره می کنیم. هر یک ازآنان به شیوه خا صی که متفاوت از سایرین است به بیماران خود کمک می کنند. بیماریها تنها محدود به بیماریهای جسمی نبوده بلکه طیف وسیعی از بیماریهای جسمی، روانی ویا جسمی- روانی را شامل می شود.در این پژوهش به بررسی زندگی هر یک از این درمانگران می پردازیم. مورد اول زن میانسالی است که بنا به اظهار اطرافیانش دستهای شفابخشی دارد. او با لمس قسمتهایی ا ز بدن بیمار که به دلایل گوناگونی ممکن است دچار عارضه ای شده باشد باعث تسکین وی میشود.خود او هیچ گونه ادعایی ندارد. تنها با رویی گشاده ، حضوری قوی واعتماد بنفسی قابل تحسین با تمام وجود گوش به سخنان بیمار می د هد. آنگاه با نگاهی مهربان ، نگاهی که تا عمق وجود انسان نفوذ میکند به " مداوای " وی همت می گمارد. مورد دوم زنی در آستانه چهل سالگی است .چهار فرزند دارد که چهارمین آن هنوز شیرخواره است.این زن از نظر قدرت جسمی و ذهنی زن حیرت انگیزی به نظر می رسد. دارای اعتماد به نفسی است آهنین و نگاهی که گویی هم حاضر است و هم غایب.نگاهی که مرزتفاوتهای جنسی را شکسته و از ورائ جنسیت وازورای چهارچوب های قراردادی سنت و فرهنگ به مراجعینش چه زن و چه مرد می نگرد.وقتی این نگاه را با نگاه های متداول زنان ترکمن مقایسه میکنیم متوجه تفاتها میشویم. این زن زندگی خودرا تماما وقف درمان و توجه به بیماران خود کرده است. مورد سوم زنی حدودا پنجاه ساله است.او نیز مانند دو زن دیگر از قدرت ذهنی فوق العاده ای برخوردارمی باشد.او بااستفاده و تلفیق چند روش شخصی که با روش دو درمانگر دیگر کاملا متفاوت است به درمان بیماران خود می پردازد. این زن نگاه آنچنان نافذی دارد که نمی توان بیش از لحظه ای حتی بطور ارادی در چشمهای سبز اونگریست.گویی با نگاهش انسان را عریان می کند وبه اعماق روح وی راه می یابد.چنین به نظر می رسد که بیشتر غایب است تا حاضر . در نگاه و کردار و رفتارش اثری از عرف وآداب و سنت دیده نمی شود. گویی تمامی زنجیر های حاکم بر رفتار زنان را پاره کرده وباجرات و جسارت بیمانندی از وراء تمامی هنجار های فرهنگی به بیماران خود مینگرد. از جمله مسائلی که در این پژوهش به آن خواهیم پرداخت موارد زیر می باشد: شناخت خصوصیات و ویژگیهای هر یک از زنان درمانگر، تکنیکهای مورد استقاده در درمان بیماران، تعمق در این باره که آیا روش های مورد استفاده به وسیله این زنان اکتسابی و یا غیر ااکتسابی است؟ در هر دو صورت نحوه دسترسی به آنها چگونه است.
زنان درمانگر بومی در منطقه ترکمن صحرا
پژوهش حاضر کوششی جهت شناخت زنان درمانگر در منطقه ترکمن صحرا می باشد. این پژوهش باتکیه بر نگاه مردمشناسی صورت گرفته است که اقامت در محل ، مشاهده و نیز مصاحبه را طلب می کند.در این پژوهش به سه مورد از زنان درمانگر که در قسمت جنوب غربی این منطقه سکونت دارنداشاره می کنیم. هر یک ازآنان به شیوه خا صی که متفاوت از سایرین است به بیماران خود کمک می کنند. بیماریها تنها محدود به بیماریهای جسمی نبوده بلکه طیف وسیعی از بیماریهای جسمی، روانی ویا جسمی- روانی را شامل می شود.در این پژوهش به بررسی زندگی هر یک از این درمانگران می پردازیم.
مورد اول زن میانسالی است که بنا به اظهار اطرافیانش دستهای شفابخشی دارد. او با لمس قسمتهایی ا ز بدن بیمار که به دلایل گوناگونی ممکن است دچار عارضه ای شده باشد باعث تسکین وی میشود.خود او هیچ گونه ادعایی ندارد. تنها با رویی گشاده ، حضوری قوی واعتماد بنفسی قابل تحسین با تمام وجود گوش به سخنان بیمار می د هد. آنگاه با نگاهی مهربان ، نگاهی که تا عمق وجود انسان نفوذ میکند به " مداوای " وی همت می گمارد.
مورد دوم زنی در آستانه چهل سالگی است .چهار فرزند دارد که چهارمین آن هنوز شیرخواره است.این زن از نظر قدرت جسمی و ذهنی زن حیرت انگیزی به نظر می رسد. دارای اعتماد به نفسی است آهنین و نگاهی که گویی هم حاضر است و هم غایب.نگاهی که مرزتفاوتهای جنسی را شکسته و از ورائ جنسیت وازورای چهارچوب های قراردادی سنت و فرهنگ به مراجعینش چه زن و چه مرد می نگرد.وقتی این نگاه را با نگاه های متداول زنان ترکمن مقایسه میکنیم متوجه تفاتها میشویم. این زن زندگی خودرا تماما وقف درمان و توجه به بیماران خود کرده است.
مورد سوم زنی حدودا پنجاه ساله است.او نیز مانند دو زن دیگر از قدرت ذهنی فوق العاده ای برخوردارمی باشد.او بااستفاده و تلفیق چند روش شخصی که با روش دو درمانگر دیگر کاملا متفاوت است به درمان بیماران خود می پردازد. این زن نگاه آنچنان نافذی دارد که نمی توان بیش از لحظه ای حتی بطور ارادی در چشمهای سبز اونگریست.گویی با نگاهش انسان را عریان می کند وبه اعماق روح وی راه می یابد.چنین به نظر می رسد که بیشتر غایب است تا حاضر . در نگاه و کردار و رفتارش اثری از عرف وآداب و سنت دیده نمی شود. گویی تمامی زنجیر های حاکم بر رفتار زنان را پاره کرده وباجرات و جسارت بیمانندی از وراء تمامی هنجار های فرهنگی به بیماران خود مینگرد.
از جمله مسائلی که در این پژوهش به آن خواهیم پرداخت موارد زیر می باشد:
شناخت خصوصیات و ویژگیهای هر یک از زنان درمانگر، تکنیکهای مورد استقاده در درمان بیماران، تعمق در این باره که آیا روش های مورد استفاده به وسیله این زنان اکتسابی و یا غیر ااکتسابی است؟ در هر دو صورت نحوه دسترسی به آنها چگونه است.
Family and kinship among Turkmen of Iran
This paper deals with the family and kinship among Turkmen of Iran.
Primarily, this research started on the basis of the available documents and then was completed with a vast and comprehensive field study
یکشنبه، 25 اسفند 1387 — 11:15 — mnj_maghsudi
کارشنای ارشد: روش های تحقیق مشارکتی
در این درس به معرفی، توضیح ، نقد و بررسی روش های مشارکتی می پردازیم . روش های مشارکتی از دهه 70 به بعد در سطح وسیع و گسترده ای مطرح شد ، مورد نقد و بررسی قرار گرفت و به گونه ای کاربردی برای انجام تحقیقات میدانی استفاده شد. در این درس به چهار روش مشارکتی می پردازیم :
1
انسان شناسی خانواده و خویشاوندی
تهیه نمودارخویشاوندی یکی از اولین تحقیقات دانشجویان انسان شناسی مقطع کارشناسی در درس انسان شناسی خانواده و خویشاوندی محسوب می شود.
دانشجویان در این درس یکی از اولین تحقیقات میدانی را انجام خواهند داد. این تحقیقی است که هر فرد برای خانواده خودش انجام می دهد. بنایراین هر دانشجو به دنبال یافتن اطلاعات چندین نسل از خانواده خویش بر می آید. نمودارخویشاوندی ممکن است بر اساس خویشان پدری و یا خویشان مادری و یا هر دو خویشان تنظیم شود.